scroll down

Ανθρωπιά στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Φ.)

Στη προσπάθεια να διατηρηθούν βασικές λειτουργίες οργάνων, οι κλινικοί ιατροί μπορεί να αμελήσουν αυτό που ο ασθενής βιώνει πραγματικά εκείνη τη στιγμή, δηλαδή: να είναι στα πρόθυρα του θανάτου, να μην είναι σε θέση να μιλήσει, να είναι εντελώς γυμνός, να εισέρχονται ξένοι στο θάλαμο και ταυτόχρονα να κάνουν πράγματα στο σώμα του δίχως να του εξηγούν, να έχει διάφορους σωλήνες σε οπές του σώματός τους, να έχει τα χέρια του δεμένα με ιμάντες, να ακούει συναγερμούς  των οποίων το νόημα βρίσκεται πέρα από αυτά που γνωρίζει, να τον τρυπούν  –  και όλα αυτά ενώ η οικογένειά του είναι διασκορπισμένη.

Συνθέτοντας αυτά τα γεγονότα, οι ασθενείς συχνά δεν έχουν τη μνήμη ή την κατανόηση του πώς κατέληξαν σε αυτή την τρομακτική κατάσταση. Η εγκεφαλοπάθεια δυσκολεύει τους ασθενείς αυτούς να δώσουν νόημα στις εκατοντάδες των επώδυνων ερεθισμάτων που αντιμετωπίζουν.

‘Ο ασθενής και η οικογένεια παραδίδουν κάθε έλεγχο’

Σε όλο αυτό το αντιληπτό χάος, ορισμένοι ασθενείς που νοσηλεύονται στη μονάδα μπορεί να βιώσουν μια απώλεια της ανθρωπιάς τους στη διαδικασίες που αναφέρθηκαν. Αυτή η απώλεια της ανθρωπιάς μπορεί να έρθει με πολλές μορφές, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας της προσωπικής ταυτότητάς τους, του ελέγχου, του σεβασμού και της ιδιωτικής ζωής τους. Η απώλεια της ανθρώπινης υπόστασης κάποιου  δημιουργείται αντιμετωπίζοντάς τον ως ένα ‘αντικείμενο’ παρά ως ‘πρόσωπο’ και συσχετίζεται και με απώλεια της  αξιοπρέπειάς του (Brown, Azoulay, Benoit, et al., 2018).

Τι σημαίνει και τι είναι η ΄ανθρωπιά΄ του ασθενή στη ΜΑΦ?

Οι ασθενείς στη ΜΑΦ βιώνουν απώλεια της προσωπικής ταυτότητάς τους. Αντί να αναγνωρίζονται με τα ονόματά τους, τις προσωπικότητές τους, τα ενδιαφέροντά τους, τις οικογένειές τους και τον πολιτισμό τους, οι ασθενείς αναγνωρίζονται με τον αριθμό  της κλίνης τους, της ασθένειάς τους ή τη θεραπεία που λαμβάνουν – π.χ., «ΜΑΦ3, ΚΕΚ».

Η προσωπική τους ταυτότητα χάνεται επίσης με την ομοιόμορφη τυποποίηση των ρούχων (νοσοκομειακή ποδιά), την αδυναμία επικοινωνίας, το οργανικό παραλήρημα, τη μειωμένη υγιεινή και την απουσία γυαλιών και βοηθημάτων ακοής. Οι ασθενείς χάνουν επίσης την ικανότητά τους να ελέγχουν το περιβάλλον τους, να κάνουν τις δικές τους ενέργειες και να υποστηρίζουν τον εαυτό τους – και συχνά αυτό επιδεινώνεται από την απώλεια συνείδησης.

Όταν αντιμετωπίζεται ένας ασθενή που έχει έλλειψη συνείδησης ή δεν μπορεί να μιλήσει, οι γιατροί μπορούν να εισέλθουν στο δωμάτιο του ασθενούς χωρίς να συστηθούν, να μετακινήσουν τμήματα του ρουχισμού του ασθενούς και να τον αγγίξουν χωρίς προειδοποίηση, να μιλήσουν με το νοσηλευτή για το τι συμβαίνει με τον ασθενή και να φύγουν από το δωμάτιο χωρίς να πουν ούτε μία λέξη στον ασθενή. Οι ασθενείς με αλλοιωμένη συνείδηση συχνά αναφέρουν τραυματικές αναμνήσεις σχετικά με τη διαμονή και την αίσθηση της ΜΑΦ όπως ότι το σώμα τους δεν ήταν το δικό τους πια.

Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε την ανθρώπινη υπόσταση ενός ασθενή σε ένα κρεβάτι ΜΑΦ?

Αρκετές ενέργειες μπορεί να βελτιώσουν την ανθρωπιά και μια αξιοπρεπή αντιμετώπιση των ασθενών της ΜΑΦ. Στην ευεξία, προτείνουμε οικογενειακή επίσκεψη επικεντρωμένη στον ασθενή.

Οι καθημερινές επισκέψεις έχουν συσχετιστεί με λιγότερο άγχος, λιγότερο μετατραυματικό στρες, λιγότερη διεγερσιμότητα, μικρότερη διάρκεια παραμονής στη ΜΑΦ, υψηλότερη ικανοποίηση ασθενούς/οικογένειας και ακόμη καλύτερη ασφάλεια του ασθενή (Jabre, Belpomme, Azoulay, et al., 2013; Chapman, Collingridge, Mitchell, et al., 2016). Δεύτερον, συνιστούμε και μιλάμε σε όλους τους ασθενείς στη ΜΑΦ – ακόμη και σε εκείνους που είναι σε κώμα ή δεν είναι σε θέση ακόμα να μιλήσουν. Κατά την είσοδο στη ΜΑΦ, τα μέλη της ομάδας αποκατάστασης της ευεξίας συστήνονται, αναφέρουν το ρόλο τους και ό,τι πρόκειται να συμβεί. Για παράδειγμα, όταν ένας γιατρός αγγίξει το χέρι ενός ασθενούς μπορεί να πει

«Καλημέρα, κύριε Παπαδόπουλε, είμαι ο γιατρός …,είμαι εδώ για να το ελέγξω την καρδιά και τους πνεύμονές σας σήμερα. Θα ήθελα να αφαιρέσουμε την ποδιά από το στήθος σας για να ακούσω την καρδιά σας με το στηθοσκόπιο μου»

Στοχευμένες στρατηγικές για τον αναπροσανατολισμό των ασθενών έχουν συνδεθεί με μικρότερες πιθανότητες οργανικού συνδρόμου, βραχύτερο μήκος μηχανικού αερισμού και μικρότερη χρήση ηρεμιστικών. Στη ευεξία προσπαθούμε να μάθουμε κάτι για τον ασθενή ως άτομο. Αγαπημένα πράγματα, συνήθειες ή φωτογραφίες της ζωής πριν τη νοσηλεία στη ΜΑΦ μπορούν να βοηθήσουν τους ιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα τον ασθενή ως άτομο.

 

Επιπτώσεις από την ανθρωπιά στη ΜΑΦ  

Το να μη μεταχειρίζεσαι τους ασθενείς με ανθρωπιά ενέχει σοβαρούς κινδύνους τόσο για τη σωματική όσο και για την πνευματική εξέλιξή τους. Όταν οι κλινικοί γιατροί παραλείπουν να εξετάσουν την προσωπική ταυτότητα των ασθενών τους, υπάρχει κίνδυνος δυνητικών αμεροληψιών. Η κατανόηση και η αντιμετώπιση των παραγόντων σε επίπεδο ασθενούς, κλινικού ιατρού και συστήματος που συμβάλλουν στην απώλεια της ανθρωπιάς των ασθενών της ΜΑΦ αντιπροσωπεύουν σημαντικούς τομείς, απαραίτητους για τη διερεύνηση και την παρέμβαση στις προσπάθειές μας να προωθούμε πάντα την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών φροντίδας και αποκατάστασης.

 

Βασίλης Γουγλίδης PT, MSc, MBA, Προϊστάμενος του τμήματος θεραπευτών

 

Το κείμενο προσαρμόστηκε από το:

Michael E. Wilson, Sarah Beesley, Amanda Grow, Eileen Rubin, Ramona O. Hopkins, Negin Hajizadeh and Samuel M. Brown. (2019). Humanizing the intensive care unit. Critical Care 23:32 https://doi.org/10.1186/s13054-019-2327-7

Share it
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Τα νέα της Ευεξίας